Biogram Postaci z tego okresu

Adam Dorant  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dorant Adam (1821–1864), działacz niepodległościowy, sybirak. Syn Ignacego, agronoma, wywodzącego się ze szlachty francuskiej, osiadłej na Litwie po nocy św. Bartłomieja, całkowicie spolszczonej, i Joanny Boratyńskiej. Urodził się w Warszawie, kształcił się w Opolu Lubelskim, potem w gimnazjum w Lublinie, wreszcie ukończył Instytut Agronomiczny w Marymoncie. W r. 1841 zetknął się we wsi Radlin w Lubelskiem z ks. Piotrem Ściegiennym, dawnym swym nauczycielem z Opola, który wciągnął go wraz z młodszym bratem Ludwikiem do utworzonej przez siebie organizacji społeczno-niepodległościowej. Za ten udział w tzw. »spisku Ściegiennego« zostali obaj bracia D-owie aresztowani i uwięzieni w Cytadeli. Adam, któremu nie udowodniono czynnej współpracy ze Ściegiennym, uwolniony, dostał się pod nadzór policyjny, Ludwika natomiast oddano »w sołdaty«. Adam następnie brał udział w ruchu r. 1846, za co był zesłany na Syberię. Po powrocie do kraju na skutek amnestii w r. 1857 wzięli D-owie udział w akcji przygotowującej nowe powstanie, w którym byli czynni: Adam w organizacji cywilnej, Ludwik wraz z młodszymi braćmi, Władysławem i Ignacym, w »partii«. Z nich Ludwik, zesłany do katorgi, zaginął na Kaukazie bez wieści, Ignacy, zesłany również lecz na Syberię, wrócił do kraju i pracował w przemyśle cukrowniczym; Władysław emigrował, a po powrocie do Królestwa również pracował w przemyśle cukrowniczym. Natomiast Adam pozostał w Warszawie, nadal pracując w organizacji spiskowej. Dn. 9 XII 1864 z błahego powodu nieposiadania latarki aresztowany, prowadzony nazajutrz obok swego mieszkania na Smolnej, zbiegł eskortującemu go żołnierzowi, dopadł swego mieszkania, i zamknąwszy się w nim, spalił kompromitujące organizację papiery, po czym z 3. piętra skoczył na bruk ulicy i poniósł śmierć na miejscu. Był on dość uzdolnionym rysownikiem, kreślił liczne mapy dla litografii Dzwonkowskiego oraz skonstruował własnego pomysłu globus. Prócz tego był literatem współpracującym w »Tygodniku Ilustrowanym« i w »Czytelni Niedzielnej«. Czwarty z jego braci, Tomasz (ur. 5 IV 1826, zm. 28 XI 1887) był jednym z pionierów przemysłu cukrowniczego w Królestwie i na Ukrainie. Spoczywa na cmentarzu powązkowskim w Warszawie. Z żony, Justyny z Gamratów, pozostawił m. i. córkę Janinę D-ównę (1861–1901) zasłużoną działaczkę społeczną na niwie kobiecej, literatkę i nauczycielkę.

 

Akta Stałej Komisji Śledczej v. 378 (spisek Ściegiennego); Akta Czasowej Wojenno-Śledczej Komisji v. 2485, akta Heroldii Królestwa Polskiego (leg. Romana Doratha h. Limożeńczyk), wszystkie w Arch. Akt Dawn. w W. Ponadto »Czas« nr 217 z r. 1864; Kolumna Z., Pamiątka dla rodzin polskich, cz. II, Kr. 1868, 58; Pomarański S., Wspomnienia Dekańskiego o powstaniu styczniowym w Zamojszczyźnie, Zamość 1919; Gembarzewski M., Muzyk spośród ludu, Zamość 1937.

Stefan Pomarański

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Julian Majkowski

1833-12-23 - 1917-10-16
lekarz
 

Jan Pankiewicz

1816-12-22 - 1899-04-28
nauczyciel
 

Franciszek Jan Smolka

1810-11-05 - 1899-12-04
adwokat
 

Józef Grzegorz Lessel

1802-10-06 - 1844-10-21
architekt
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Gliński

1850-06-13 - 1920-01-01
poeta
 

Karol Brzozowski

1821-12-29 - 1904-11-05
poeta
 

Kazimierz Morawski

1852-01-29 - 1925-08-25
filolog klasyczny
 

Maksymilian Marceli Thullie

1853-01-16 - 1939-09-01
senator II RP
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.