Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Okińczyc      Józef Okińczyc.

Józef Okińczyc  

 
 
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.

  

 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Okińczyc Józef (1879–1954), lekarz-chirurg pisarz filozoficzny. Ur. 24 II w podparyskiej miejscowości Villepreux-les-Clayes, był najstarszym z czworga dzieci lekarza Aleksandra (zob.) i Anny z Krechowieckich. Po śmierci ojca został oddany na wychowanie do Kolegium Ojców Oratorianów w Juilly pod Paryżem. Smutne dzieciństwo wywarło decydujący wpływ na jego psychikę. Wybitnie uzdolniony, ukończył szkołę średnią, a potem medycynę w Paryżu. W r. 1900 dostał się na staż szpitalny, który odbył pod kierunkiem znanych chirurgów: T. Tuffiera, E. Kirmissona, P. Poiriera, a zwłaszcza H. Hartmanna, u którego uzyskał w r. 1906 tytuł prosektora i otrzymał Złoty Medal za rozprawę pt. La chirurgie des tumeurs coliques (Paryż 1907). O., będąc asystentem Hartmanna, pracował w głównym szpitalu (Hôtel-Dieu) Paryża, poza tym na wydziale medycznym uniwersytetu, gdzie wykładał patologię chirurgiczną, i w École Pratique, kierując kursami techniki chirurgicznej. W r. 1910 uzyskał tytuł naukowy docenta (agrégé) chirurgii, a w r. 1913 został kierownikiem prac medycyny operacyjnej. Podczas pierwszej wojny światowej służył w wojsku w Dijon jako kierownik ambulansu chirurgicznego, był konsultantem chirurgicznym w 38 Korpusie armii francuskiej. Na froncie w r. 1915 pod Verdun zginął jeden z jego braci Bernard. O. w r. 1919 uzyskał nominację na chirurga szpitalnego i nadal przez dziewięć lat pracował w szpitalu głównym jako asystent Hartmanna. Praca w szpitalach paryskich była najważniejszym terenem działalności zawodowej O-a. W l. 1928–31 pracował jako naczelny lekarz oddziału chirurgicznego szpitala w dzielnicy Ivry, w l. 1931–6 w szpitalach Beaujon i Clichy, w l. 1936–9 w Boucicaut. W r. 1939 powołano go do armii w stopniu pułkownika-lekarza, w r. 1940 został zdemobilizowany. W połowie t. r. opuścił na zawsze Paryż i zamieszkał w swojej letniej posiadłości La Queyzie w departamencie Périgord, gdzie jeszcze w r. 1925 kupił 30-hektarowe gospodarstwo rolne. W wieku ponad 60 lat zajął się pracą na roli. Jedynie okresowo na prośbę miejscowych chirurgów w klinice pobliskiego Périgueux brał udział w konsultacjach i operował trudne przypadki. O. w r. 1942 został mianowany członkiem korespondentem Francuskiej Akademii Medycznej. Po wojnie, straciwszy nadzieję na uzyskanie profesury i wobec przejścia na emeryturę, wycofał się z wszelkiej działalności zawodowej i publicznej. Śmierć żony jeszcze bardziej pogłębiła jego osamotnienie i skupienie się na pracy fizycznej, posługach w pobliskiej parafii i rozważaniach duchowych. Ciężki wypadek przy pracach gospodarczych w r. 1950 spowodował wystąpienie rozmaitych schorzeń.

O. był wybitnym chirurgiem, naukowcem, przedstawicielem katolickich pisarzy filozofów-humanistów i działaczem społecznym. Opublikował ok. 80 prac naukowych dotyczących głównie zagadnień chirurgii narządów wewnętrznych, a w szczególności chirurgii przewodu pokarmowego, anatomii patologicznej, ginekologii i chirurgii eksperymentalnej. W pierwszym okresie swojej działalności od r. 1904 zajmował się wszystkimi aspektami patologii i chirurgii okrężnicy. Z okresu pierwszej wojny światowej pochodzą prace dotyczące chirurgii wojennej, w szczególności leczenia ran kończyn. Od czasu wystąpienia na 37 Kongresie Francuskiej Chirurgii w r. 1928, O. poświęcił się głównie chirurgii żołądkowo-dwunastniczej. Do r. 1937 wykonał 130 resekcji żołądka z powodu choroby wrzodowej ze 128 wyleczeniami. Szczególnie duże znaczenie praktyczno-teoretyczne miała opublikowana, wspólnie z L. Aurousseau, praca pt. Tactique de la chirurgie du pancréas et de la rate (1933), pierwsza francuska monografia na temat chirurgii trzustki i śledziony. O. oprócz prac naukowych pozostawił sporą liczbę publikacji o tematyce humanistycznej, moralizatorsko-filozoficznej. Zajmował się problemem roli lekarza wobec chorób i społeczeństwa, m. in. Les petites règles de la chirurgie parfaite (Paris 1935, 1940), Humanisme et médecine (Paris 1937) i Corporation et Médecine (Paris 1938), traktujące o podniesieniu poziomu etyki lekarzy poprzez wprowadzenie specjalnych przepisów deontologicznych i utworzenie korporacji medycznej lekarzy-katolików. Przyczynił się do ustanowienia we Francji w r. 1947 lekarskiego kodeksu deontologicznego. O. ogłosił również wiele artykułów w prasie codziennej katolickiej i serię artykułów w „Cahiers Laënnec” – organie Tow. Przyjaciół Laënneca, którego przez szereg lat był kuratorem. W języku polskim ukazało się tłumaczenie jego odczytu w tym stowarzyszeniu na otwarcie roku akademickiego pt. Udział lekarza w przywróceniu chrześcijańskiego porządku społecznego ogłoszonego w wydanej wspólnie ze Stefanem Dąbrowskim i Jerzym Duhamelem broszurze: Medycyna wobec państwa totalnego (P. 1938). O. otwarcie wyznawał pogląd teistyczny, rozpatrując osobę ludzką jako całość złożoną z ciała i nieśmiertelnej duszy, którą także musi zajmować się medycyna. Pierwszeństwo w postępowaniu lekarza przyznawał prawom moralnym. Jako aktywny działacz katolicki, idealista w życiu codziennym, był przeorem tercjarzy dominikańskich. Przywiązany do Polski, w której nigdy nie był, brał czynny udział w pracach społecznych wśród emigrantów skupionych dookoła Hotelu Lambert. Również drzwi prywatnego domu przy 6 rue de Seine były szeroko dla nich otwarte, gdzie corocznie urządzał specjalne przyjęcia. W kraju poza rodziną pozostawał w bliskich kontaktach zawodowych i osobistych z profesorami: Leonem Manteufflem i Stefanem Dąbrowskim. O. zmarł 29 IX 1954 w La Queyzie, pochowany został na cmentarzu w Saint-Chamassy. Był odznaczony m. in. Orderem Kawalerskim Legii Honorowej.

Małżeństwo O-a (od r. 1901) z Francuzką Teresą Wohlgemüth (zm. 1949) pozostało bezdzietne.

 

Fot. w: Dąbrowski S., Okińczyc J., Duhamel J., Medycyna wobec państwa totalnego, P. 1938; – „Kur. Pozn.” R. 33: 1938 nr 137 s. 4; „Memoires de l’Académie de Chirurgie” (Paris) T. 94: 1968 s. 111–29 (fot.); „La Presse Médicale” T. 62: 1954 nr 81 s. 1695 (fot.); „Roczn. Tow. Nauk. Warsz.” R. 27: 1934 s. 73–80; „Życie Med.” (P.) R. 4: 1938 nr 14–15 s. 1–13 (fot.); – Informacje i materiały Leona Okińczyca w Poznaniu.

Andrzej Dzięczkowski

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.