Biogram Postaci z tego okresu

Julian Eugeniusz Rosner  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1989-1991 w XXXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rosner Julian Eugeniusz (1903–1975), lekarz dermatolog i wenerolog, profesor Akademii Medycznej w Poznaniu. Ur. 2 XI w Wadowicach, był wnukiem Antoniego (zob.), synem Feliksa i Heleny z Nowaków, bratankiem Aleksandra (zob.) i Ignacego (zob.). Ojciec R-a był przed pierwszą wojną światową sędzią w Małopolsce i radcą prawnym Min. dla Spraw Galicji w Wiedniu. Od jesieni 1920 organizował polskie sądownictwo w Poznaniu, od r. 1922 był tam prezesem Senatu Sądu Apelacyjnego, a w r. 1925 przeszedł do adwokatury.

R. w l. 1913–20 uczył się w państwowym gimnazjum humanistycznym w Wadowicach. W okresie od sierpnia do października 1920 pracował ochotniczo jako szeregowiec w Oddziale Sanitarnym 12 p.p. w szpitalu wojskowym. Następnie uczył się w gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Po zdaniu w r. 1921 matury studiował medycynę na Uniw. Pozn., 7 VII 1928 uzyskał dyplom doktora wszech nauk lekarskich. Od września t. r. pracował jako asystent wolontariusz w Klinice Dermatologicznej Uniw. Pozn., kierowanej przez Adama Karwowskiego, specjalizując się w chorobach skórnych i wenerycznych. Dn. 1 II 1929 został starszym asystentem, a w l. 1932–4 był sekundariuszem Oddziału Dermatologicznego Szpitala Miejskiego w Poznaniu, który należał wówczas do Kliniki Dermatologicznej Uniw. Pozn., po czym wrócił do asystentury. W okresie od października 1932 do marca 1933 przebywał na praktyce specjalistycznej w szpitalu uniwersyteckim w Wiedniu. Po śmierci A. Karwowskiego (wrzesień 1933), R. kierował Kliniką Dermatologiczną Uniw. Pozn. i prowadził wykłady do czasu objęcia kliniki przez Adama Straszyńskiego. Również w czasie jego choroby w r. akad. 1935/6 ponownie kierował kliniką i przez dwa trymestry wykładał dermatologię dla studentów IV i V roku. Od r. 1936 był adiunktem tej kliniki, a od r. 1934 miał także prywatną praktykę lekarską.

Do wybuchu wojny 1939 r. opublikował R. 6 prac, w tym cztery oparte na badaniach bakteriologiczno-serologicznych, m. in.: W sprawie grzybicy naskórnej Kaufmann-Wolf („Przegl. Dermatologiczny” T. 29: 1934 nr 3), Wyniki leczenia rzeżączki szyjki macicy przetworem „Flavadin” („Nowiny Lek.” R. 48: 1936 z. 7, wspólnie z Marią Kiedaczówną), Odczyn Chediaka w kile („Przegl. Dermatologiczny” T. 34: 1939 nr 1, wspólnie z Sylwestrem Strzyżewskim). Dalsze trzy rękopisy prac zaginęły w czasie wojny: Ulcus vulvae acutum, Odczyn wiązania dopełniacza w kile z antygenem krętkowym „Palligen” (wspólnie z S. Strzyżewskim), Ciało „P” Oriela w moczu w allergodermiach. Był w l. 1934–6 sekretarzem Polskiego Tow. Dermatologicznego (PTD), a w r. 1939 obrany prezesem Oddziału Poznańskiego. W czerwcu t. r. brał udział w ogólnopolskim Zjeździe PTD w Wilnie, na którym miał referat. Dn. 24 I 1939 został odznaczony brązowym medalem uniwersyteckim za długoletnią służbę.

Po zmobilizowaniu 26 VIII 1939 A. Straszyńskiego, R. kierował katedrą i oddziałem dermatologicznym szpitala do listopada t. r., kiedy to polscy lekarze zostali usunięci przez Niemców ze stanowisk szpitalnych. R. w początkach wojny zapełnił oddział ofiarami bombardowań oraz egzaminował ostatnich absolwentów medycyny. W grudniu 1939 został wysiedlony z Poznania do Generalnego Gubernatorstwa i całą okupację przebywał w Radomiu, gdzie pracował jako dermatolog w Ubezpieczalni Społecznej i w przychodni kolejowej, a także prowadził praktykę prywatną. W listopadzie 1940 został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu, gdzie był przesłuchiwany w związku z żydowskim pochodzeniem jego przodków sprzed trzech pokoleń, a po udowodnieniu swojej «aryjskości» został zwolniony w styczniu 1941.

R. powrócił do Poznania w marcu 1945 i rozpoczął pracę jako adiunkt katedry i zastępca kierownika Kliniki Dermatologicznej Uniw. Pozn. pełniąc tę funkcję aż do powrotu A. Straszyńskiego z Edynburga w kwietniu 1946. W tym okresie zorganizował i uruchomił od podstaw całkowicie zniszczone przez wojnę obie placówki naukowe oraz od kwietnia t. r. prowadził wykłady i ćwiczenia z dermatologii dla studentów medycyny. Jesienią 1945 zorganizował w klinice dziesięciodniowy kurs dokształcający dla lekarzy-praktyków z zakresu wenerologii. Dn. 30 VI 1947 habilitował się jako docent chorób skórnych i wenerycznych (zatwierdzony przez ministra 28 X 1947) na podstawie rozprawy pt. Leczenie chorób wenerycznych penicyliną (P. 1947, W. 1948, Wyd. 2, uzupełnione i poprawione). R. w l. 1948–9 był głównym organizatorem urządzanej Kliniki Dermatologicznej Uniw. Pozn. przy ul. Przybyszewskiego 49, gdzie powstała nowoczesna placówka z ponad stu łóżkami i pracowniami specjalistycznymi. Na stanowisku adiunkta habilitowanego pozostawał do 31 III 1952, kiedy to został niesłusznie zwolniony na skutek denuncjacji jednego z asystentów kliniki i fałszywie oskarżony o sabotaż. W okresie od 1 IV do 31 XII 1952 pracował jako rentgenoterapeuta w lecznictwie otwartym przy Klinice Dermatologicznej Akad. Med. (AM) na etacie Państwowego Szpitala Klinicznego Nr 2. Od stycznia 1953 był konsultantem naukowym Wojewódzkiej Przychodni Skórno-Wenerologicznej w Poznaniu. Z dn. 1 XI 1955 ponownie został przyjęty jako adiunkt habilitowany Kliniki Dermatologicznej AM, 28 VI 1956 otrzymał tytuł profesora nadzwycz. przy Katedrze i Klinice Dermatologicznej Wydz. Lekarskiego AM, gdzie od r. 1956 do 1963 wykładał dermatologię dla studentów V roku stomatologii, a potem dla IV roku medycyny. Od 1 II 1965 do 31 I 1971 kierował Katedrą i Kliniką Dermatologiczną AM modernizując w niej pracę naukowo-dydaktyczną. Po reorganizacji AM był profesorem katedry przy Instytucie Chorób Układu Nerwowego i Narządów Zmysłów. Z dn. 30 IX 1974 przeszedł na emeryturę; nadal był jednak czynny w Klinice do śmierci. Od r. 1945 do śmierci pełnił funkcję lekarza biegłego przy Metropolitalnym Sądzie Duchownym w Poznaniu badającym chorych w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego. Z dużym powodzeniem prowadził również prywatną praktykę lekarską.

R. był autorem lub współautorem ponad 60 publikacji. Jego prace odznaczały się zawsze bogatą dokumentacją materiału klinicznego przy wykorzystywaniu nowoczesnych technik badawczych. W okresie powojennym był jednym z pierwszych w kraju, który zajął się dziedziną terapii chorób wenerycznych przy zastosowaniu nowoczesnych środków bakteriostatycznych, co przedstawił po raz pierwszy w swojej pracy habilitacyjnej. Wykazał w niej, że we wczesnej kile penicylina jest skutecznym lekiem skracającym czas leczenia jeżeli stosuje się ją razem z tradycyjnymi związkami arsenu i bizmutu. Do tematu tego powrócił także w pracach późniejszych: Wyniki jednorazowego skojarzonego leczenia kiły wczesnej penicyliną, przetworami bizmutu i arsenobenzolu na podstawie spostrzeżeń Kliniki Dermatologicznej UP (w: „Patologia ogólna i leczenie kiły”, W. 1950 s. 157–63), Kiła późna skóry i błon śluzowych w materiale Kliniki Dermatologicznej Akademii Medycznej w Poznaniu („Polska Dermatologia i Wenerologia” T. 5: 1958, wspólnie z Wandą Taszycką), O niepowodzeniach leczenia kiły wczesnej penicyliną i innymi antybiotykami – nawroty, surowiczooporność i reinfekcja (w: „Pamiętnik VIII Konferencji Naukowej Sekcji Wenerologicznej”, P. 1970 s. 77–81). Z metod diagnostycznych stosowanych w wenerologii przeprowadził liczne analizy wartości i czułości odczynów serologicznych w różnych przypadkach kiły: Odczyn mikrokłaczkujący kardiolipinowy i odczyn „Pallida” w rozpoznawaniu kiły („Przegl. Dermatologiczny” T. 51: 1964 nr 2, wspólnie z Izabellą Hryniewiecką).

Drugą dziedziną badań R-a była dermatologia, a w jej obrębie takie zagadnienia jak m. in. nowotwory skóry i ich terapia: Naświetlania stykowe promieniami X w leczeniu nowotworów skóry („Przegl. Dermatologii i Wenerologii” T. 3: 1953 nr 3), Osiem lat rentgenoterapii nowotworów złośliwych skóry w Klinice Dermatologicznej AM w Poznaniu („Przegl. Dermatologiczny” T. 47: 1960 nr 5, wspólnie z Olgą Frezer), Maligne Hautreticulose mit aphthösen Munderscheinungen („Dermatologica” T. 133: 1966 nr 3, wspólnie ze Zdzisławem Nowakiem), Siatkowice złośliwe skóry i ich rentgenoterapia („Przegl. Dermatologiczny” T. 55: 1968 nr 4, wspólnie z O. Frezer). R. zajmował się też chorobami zawodowymi skóry u pracowników zakładów przemysłowych i przeciwdziałaniem powstawaniu tych schorzeń: O zawodowych zmianach wypryskowatych u polerowników mebli („Medycyna Pracy” R. 3: 1952 nr 1, wspólnie z Henrykiem Kopczykiem), Schorzenia zawodowe skóry u pracowników przemysłu metalowego ze szczególnym uwzględnieniem zmian wypryskowych („Pol. Tyg. Lek.” R. 12: 1957 nr 17, wspólnie z O. Frezer i Janiną Kozłowską). Opisał rzadko występujące schorzenie zapalenia skórno-mięśniowego trudne do rozpoznania o bliżej nieznanym podłożu etiologicznym: Przyczynek do rozpoznawania i leczenia Dermatomyositis („Przegl. Dermatologiczny” T. 46: 1959 nr 1, wspólnie z Ewą Orłow). R. był autorem rozdziałów w podręcznikach zbiorowych: „Terapia współczesna”, W. 1961, 1963, 1967 (Nowotwory złośliwe skóry, Rzeżączka), „Lecznictwo dermatologiczne”, W. 1967 (Sulfonamidy w dermatologii, Sulfony w dermatologii), „Choroby zawodowe skóry”, W. 1970 (Środki piorące, wspólnie z O. Frezer i S. Budner, Tworzywa sztuczne, wspólnie z I. Hryniewiecką, Przemysł metalowy, wspólnie z O. Frezer), „Podstawy dietetyki”, W. 1971 (Żywienie w chorobach skóry).

R. był doskonałym dydaktykiem, a także m. in. organizował XIII Zjazd PTD 29 VI – 1 VII 1950 i VIII Konferencję Naukową Sekcji Wenerologicznej PTD 24–25 X 1969 w Poznaniu. Wygłaszał liczne referaty na kursach szkoleniowych i zjazdach. Był członkiem Komitetu Redakcyjnego „Przeglądu Dermatologicznego”, w l. 1947–9 i 1954–6, przewodniczącym Oddziału Poznańskiego PTD, który zorganizował po przerwie wojennej i członkiem Zarządu Głównego PTD, członkiem Komisji Medycyny Doświadczalnej Poznańskiego Tow. Przyjaciół Nauk. Otrzymał trzy indywidualne nagrody naukowe II stopnia od rektora AM (1964, 1967 i 1968). R. był miłośnikiem teatru, muzyki poważnej, zabytków sztuki, folkloru i turystyki górskiej. Zmarł po dłuższej chorobie pozawałowej 17 X 1975 w Poznaniu i został pochowany na cmentarzu Junikowskim. Był odznaczony m. in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1959), Honorową Odznaką Miasta Poznania (1965), Medalem Pamiątkowym 50-lecia Wydziału Lekarskiego w Poznaniu (1973).

W małżeństwie od 26 II 1935 z Teresą Snuszką, R. dzieci nie miał.

 

Akademia Medyczna w Poznaniu. Bibliografia publikacji z lat 1945–1955, P. 1958; Bibliografia publikacji naukowych Akademii Medycznej za r. 1965 do 1974, „Roczniki Akad. Med. w P.” T. 1–8: 1964/5–1974; Bibliografia zawartości poznańskich wydawnictw medycznych okresu międzywojennego 1919–1939, P. 1970 cz. I; Łoza, Czy wiesz, kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania; Polski Almanach Medyczny na r. 1956, W. 1957; Rocznik Lekarski RP, W. 1936, 1938; Spis fachowych pracowników służby zdrowia, Wyd. 2, W. 1964; Urzędowy spis lekarzy…, W. 1939; – Akademia Medyczna w Poznaniu. W 50-lecie rozwoju nauk medycznych w Poznaniu, 1920–1970, P. 1969; 25 lat Akademii Medycznej w Poznaniu 1950–1975, P. 1974; Dzieje naukowych towarzystw medycznych w Poznaniu w latach 1932–1983. Studia i materiały, Pod red. R. Meissnera, P. 1985; Hasik J., Juszczyk J., Dzieje Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego i Akademii Medycznej (1919–1979), P. 1979; Nauka w Wielkopolsce, P. 1973; Szołdrska H., Walka z kulturą polską. Uniwersytet Poznański podczas okupacji, P. 1948 s. 71–2; – Akademia Medyczna w Poznaniu. Skład osobowy i spis wykładów… 1956/7–1976/7; Kronika Akademii Medycznej w Poznaniu od 1 stycznia 1950 r. do 30 września 1957 r., P. 1959 I–II; Kronika i bibliografia dorobku naukowego Akademii Medycznej w Poznaniu 1957/8–1963/4, P. 1967; Kronika Uniw. Pozn. za l. 1927–1937; toż, za l. 1945–1954/5, P. 1958; Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im Karola Marcinkowskiego w Poznaniu za 1-sze dziesięciolecie… (1919–1929), P. 1930 s. 65; – „Gaz. Zachodnia” 1975 nr 223 s. 4; „Głos Wpol.” 1975 nr 231 s. 5, nr 232 s. 2; „Kron. M. Poznania” R. 44: 1976 nr 2 s. 121; „Przegl. Dermatologiczny” T. 61: 1974 nr 6 s. 767–70 (fot. na s. 765), T. 63: 1976 nr 6 s. 761–4 (fot.); „Roczniki Akad. Med. w P.” T. 10: 1976 s. 376–9 (fot.); „Służba Zdrowia” 1975 nr 44 s. 5; „Tyg. Powsz.” 1975 nr 48 s. 7; – AP w P.: Karta meldunkowa; Arch. AM w P.: Akta osobowe R-a, sygn. 029/4595; Arch. PAN: Zespół Minerwa; Gł. B. Lek.: Zbiory specjalne, Poznańska Izba Lekarska sygn. T. 564–341; – Informacje Metropolitalnego Sądu Duchownego w P.; – Informacje Witolda Sowińskiego z P.

Andrzej Dzięczkowski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.