Biogram Postaci z tego okresu
 Ludwik Tyburcy Borkiewicz      Portret Ludwika Borkiewicza, powstańca 1830 - reprodukcja w: Wiśniewski Jan, Historyczny opis (...) w Jędrzejowskiem, Marjówka 1930 - upscaled with AI (iloveimg.com).
Biogram został opublikowany w 1936 r. w II tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Borkiewicz Ludwik-Tyburcy (1804–1872), kapitan W. P., działacz niepodległościowy. Pochodził ze szlachty sandomierskiej, h. Borkiewicz Syn Józefa Kalasantego porucznika, walczącego u boku Kościuszki, potem sędziego i radcy dyr. Twa Kredytowego Ziemskiego i Rozalji z Łuczyckich. Urodził się 22 IV we wsi Rokitno (dziś Rokitno Rządowe) w ówczesnym obwodzie kieleckim. Kształcił się w Kolegjum Pijarów w Krakowie, po którego ukończeniu w r. 1821 wstąpił jako kadet do Wojska Polskiego. Przydzielony 1 XII t. r. do 7 p. p. linjowej, po ukończeniu Szkoły Podchorążych wrócił ponownie do swego pułku, w którym 28 V r. 1825 awansował na podporucznika. Zbliżywszy się z Piotrem Wysockim, został wciągnięty przezeń do wolnomularstwa narodowego, a następnie do spisku wojskowego, przygotowującego wybuch powstania. W sprzysiężeniu stał się jednym z czołowych działaczy i zaufanym pomocnikiem Wysockiego, organizując spisek w 7 p. p. Jednocześnie przez pewien czas był adjutantem w. ks. Konstantego w Belwederze. Jako jeden z kierowników sprzysiężenia brał udział w decydującej naradzie, poprzedzającej powstanie, w dniu 19 XI 1830 w mieszkaniu por. Urbańskiego, a w przeddzień samego wybuchu 28 XI odbyło się w jego mieszkaniu ostatnie zebranie spiskowych, na którem zapadły ostateczne decyzje i przyjęto dawniej ułożony plan działania. W samym dniu 29 XI wieczorem prowadził kompanje wyborcze 7 p. p. lin. pod pałac Brühlowski na Saski plac i arsenał na Długiej. Awansowany 8 XII 1830 na porucznika, został adjutantem polowym dowódzcy I brygady gen. Rohlanda. Walczył 17 i 18 II 1831 pod Jędrzejowem i Janówkiem, 19–21 II pod Grochowem, gdzie się szczególnie wyróżnił i został ranny, za co otrzymał krzyż kaw. Virtuti Militari; 31 III pod Dębem Wielkiem, 1 IV pod Kałuszynem, 26 IV pod Mińskiem Mazowieckim. Następnie z korpusem gen. Giełguda udał się na Litwę, walczył 29 V pod Rajgrodem, 19 VI pod Wilnem, a następnie, awansowany na kapitana, po powrocie do pułku 7. walczył 8 VII pod Szawlami, następnie nad granicą, wreszcie 14 VII pod Nowem Miastem, gdzie brygada Rohlanda przeszła do Prus i kapitulowała. Internowany wraz z innymi, po upadku powstania udał się na emigrację do Francji, gdzie należał do zwolenników ks. Adama Czartoryskiego. Tymczasem w kraju został z wyroku Sądu Najwyższego Kryminalnego, sądzącego powstańców, skazany zaocznie na karę śmierci przez powieszenie na szubienicy jako jeden z najwybitniejszych sprawców powstania. Nie chcąc korzystać z zapomóg rządu francuskiego, za ostatnie przywiezione z kraju pieniądze kształcił się i wreszcie uzyskał dyplom inżyniera dróg i mostów, co zapewniło mu byt. Przebywał zrazu w Caen, w Normandji, następnie w Strasburgu, potem w Saverne, gdzie na rzece Bruche wybudował duży most. W Molsheim w r. 1844 ożenił się z Ludwiką Vescher, poczem osiadł w Strasburgu, ciesząc się sławą wziętego inżyniera. Do kraju już nie wrócił, nie mogąc uzyskać amnestji. Wreszcie po powstaniu 1863 r., straciwszy wszelką nadzieję powrotu, zapadł na nostalgję, z której już nie wyszedł. Zmarł w r. 1872 w Rosières aux Salines, niedaleko Nancy, gdzie został pochowany. Pozostawił 3 córki, które kształcił w Hotel Lambert. Sczasem osiadły one w Galicji; dwie wstąpiły do zakonu niepokalanek w Jazłowcu. Trzecia córka Oktawja na podstawie notatek i opowiadań ojca skreśliła »pamiętniki«, pozostające jeszcze w rękopisie.

 

Stan służby w Rodowodzie 7 p. p. lin. i w aktach oficerskich Komisji Rz. Wojny w Arch. Akt. Dawn., pozatem akta procesu Sądu Najwyższego Kryminalnego tamże. Por. ks. Wiśniewski J., Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Jędrzejowskiem, Marjówka 1930, 99 i 411–5; »Wspomnienie o L. B. bohaterze Walk o wolność 1831 r.« na podstawie pamiętnika (Oktawji B.); ponadto Harbut St., Noc listopadowa, W. 1923; Tokarz W., Sprzysiężenie Wysockiego i Noc listopadowa, W. 1930 i w innych dziełach o 1831 r.

Stefan Pomarański

 
 

Powiązane artykuły

 

Obrona Warszawy w 1831 r.

Powstańcy i cywile opanowali miasto już 30 listopada 1830 r. Namiestnik carski i garnizon rosyjski ewakuował się. Warszawa stała się centrum polityczno-administracyjnym i wojskowym powstania listopadowego,......
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.