Biogram Postaci z tego okresu
 Wincenty Korotyński      Wincenty Korotyński, wizerunek na bazie drzeworytu Józefa Łoskoczyńskiego z 1891 roku (TŚ).

Wincenty Korotyński  

 
 
1831-08-15 - 1891-02-07
Biogram został opublikowany w latach 1968-1969 w XIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Korotyński Wincenty, pseud. Borzywój (1831–1891), poeta i dziennikarz. Ur. 15 VIII we wsi Sieliszcze koło Nowogródka, był synem Aleksandra Karataj-Korotyńskiego, białoruskiego chłopa (lub schłopiałego szlachcica zaściankowego), i szlachcianki zaściankowej, Jozefaty z Dolidowiczów. Był całkowitym samoukiem. W r. 1851 zaznajomił się z Władysławem Syrokomla, który zatrudnił go jako swego sekretarza; K. mieszkał u Syrokomli kolejno w Załuczu, Wilnie i Borejkowszczyźnie i pod kierunkiem starszego poety, a wkrótce i serdecznego przyjaciela,- uzupełniał własne wykształcenie. Począwszy od r. 1856 K. ogłaszał w czasopismach swoje wiersze o demokratycznej tendencji społecznej, wzorowane zarówno artystycznie, jak i ideowo na poezji Syrokomli. W r. 1857 ukazał się w Wilnie wybór wierszy K-ego Czym chata bogata, tym rada, poprzedzony przedmową Syrokomli, w r. n. poemat o niedoli chłopa pańszczyźnianego Tomiło, a w r. 1859 wierszowany pamflet antyalkoholowy Wypił Kuba do Jakuba. W t. r. ukazały się w Wilnie „Piosnki” P. J. Berangera w tłumaczeniu K-ego i Syrokomli. Podczas powstania styczniowego K. napisał cykl wierszy o tematyce antycarskiej w jęz. białoruskim, wydrukowany anonimowo w Krakowie, pt. Hutorka staraho dzieda (Gawęda starego dziada).

W r. 1857 K. przeniósł się do Wilna i wszedł w skład redakcji „Teki Wileńskiej” (gdzie ogłosił cykl wierszy pt. Okruchy) oraz „Kuriera Wileńskiego”. Był również współpracownikiem „Słownika Języka Polskiego”, tzw. wileńskiego, wydanego przez M. Orgelbranda w r. 1861, współpracownikiem wileńskiego Muzeum Archeologicznego, członkiem tamtejszej Komisji Archeologicznej i Komitetu Statystycznego. Poza tym pisywał korespondencje z Wilna do „Gazety Warszawskiej”. Zamknięcie przez władze carskie polskich pism i wszelkiego rodzaju polskich wydawnictw w Wilnie po upadku powstania styczniowego utrudniło K-emu zdobywanie środków utrzymania dla powiększającej się rodziny. Na początku 1866 r. K. przeniósł się do Warszawy i wszedł do redakcji „Gazety Warszawskiej”, gdzie pracował już do końca życia. Poza tym był współpracownikiem „Encyklopedii Powszechnej” S. Orgelbranda (od t. 24 do końca), a w l. 1869–77 redagował popularny wówczas „Kalendarz Jana Jaworskiego”. Wchodził również m. in. w skład redakcji „Wieńca” (w r. 1872), „Tygodnika Powszechnego” (w l. 1878–85) i „Tygodnika Ilustrowanego” (od 1886 r. do końca życia).

K. był powszechnie uważany za jednego z najbardziej pracowitych, sumiennych i dbałych o piękno języka dziennikarzy swego pokolenia, a „Gazeta Warszawska” w dużej mierze jego niestrudzonej pracy zawdzięczała swój wysoki poziom. Jednak ciężkie jarzmo codziennej pracy dziennikarskiej stanęło na przeszkodzie pełniejszemu wyzyskaniu dużej wiedzy w zakresie polskiej historii i literatury oraz niewątpliwego talentu literackiego. Jako poeta po r. 1859 odzywał się rzadko. Ogłosił w czasopismach wiele drobnych, ale źródłowych, erudycyjnych szkiców, m. in. o młodości i rodzinie Mickiewicza, rodzinie Lelewelów, o Erazmie Ciołku, Salomonie Rysińskim, Ignacym Domejce, Syrokomli. Napisał obszerny życiorys Zygmunta Kaczkowskiego, zamieszczony w XI tomie zbiorowego wydania jego „Dzieł” (W. 1875) oraz rozprawę o twórczości poetyckiej Kraszewskiego w „Książce jubileuszowej dla uczczenia 50-letniej działalności literackiej J. l. Kraszewskiego” (W. 1880). Sporządził wzorowe, jak na ówczesne wymagania, 10-tomowe zbiorowe wydanie „Poezji” Syrokomli i opatrzył je przedmową i przypisami (W. 1872). Wydał i poprzedził przedmową „Listy z podróży” A. E. Odyńca (W. 1875–8), zamieścił studium o „Szachach” w wydaniu pomnikowym „Dzieł wszystkich” Kochanowskiego (W. 1884). Sporo tłumaczył z francuskiego, rosyjskiego, niemieckiego i czeskiego.

K. zmarł w Warszawie 7 II 1891 r. i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim. Był żonaty (od r. 1859) ze Stanisławą Celiną z Jakubowiczów i miał z nią dziesięcioro dzieci, z których czworo poświęciło się dziennikarstwu i literaturze: Ludwik Stanisław, Elwira, Władysław i Bruno Wincenty.

 

Fot. w posiadaniu Ireny z Korotyńskich Herbstowej; – Korbut; W. Enc. Ilustr.; Album biograficzne zasłużonych Polaków i Polek wieku XIX, W. 1903 II 366–8 (fot); – Budrewicz O., Sagi warszawskie, W. 1967 s. 79–83; Gembarzewski M., Sekretarz Syrokomli, „Prosto z mostu” 1935 nr 6 (fot.); Gomulicki J. W., Księga wierszy polskich XIX w., Wyd. 2., W. 1956 II 353–4; Gomulicki W., Warszawa wczorajsza, W. 1961 s. 316–8 (fot.); Jankowski Cz., Wspomnienie o śp. W. K-m, „Kraj” 1891 nr 6; Kenig J., W. K., „Niwa” 1891 nr 5; Krzemiński S., Korotyński literat, „Bluszcz” 1891 nr 12–3; Lesznowski S., W. K., „Gaz. Warsz.” 1891 nr 35; Pług A., W. K., „Wędrowiec” 1891 nr 7 (fot.); [Świętochowski A.], Liberum veto, „Prawda” 1891 nr 7; – Autor o sobie: Obrazy z pobrzeży Niemna, „Tyg. Powsz.” 1882 nr 28–9, 44–9, 1883 nr 20–6, 1884 nr 13–25; – „Ateneum” 1891 t. 1 s. 655–6; „Przegl. Tyg.” 1891 nr 7 (fot.); „Tyg. Illustr.” 1891 nr 59 (fot.); – Arch. Państw. w W.: Korotyński B. W., O ludziach i rzeczach wspomnienia, (mszp.).

Roman Taborski

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.