Biogram Postaci z tego okresu
 Jakub Kabrun     

Jakub Kabrun  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1964-1965 w XI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kabrun Jakub (1759–1814), kupiec, bibliofil, miłośnik-zbieracz dzieł sztuki. Ur. 9 I w Gdańsku, w rodzinie pochodzenia szkockiego, noszącej nazwisko Cockburn. Był synem Jakuba, kupca sukiennika w Gdańsku, i Luizy Concordii Spall. Praktykę handlową do r. 1775 odbywał K. w przedsiębiorstwie ojca, następnie (po ogłoszeniu przez ojca upadłości majątkowej, związanej z rozbiorami Polski i powodzią, jaka zniszczyła w r. 1775 Dolne Miasto i Wyspę Spichrzów) pracował od r. 1780 w firmie Jozua i James Kenworthy zrazu jako urzędnik, a następnie wspólnik. W t. r. został wpisany jako kupiec do ksiąg miejskich Gdańska. W r. 1800 po śmierci głównego właściciela wszedł w prawa jedynego posiadacza dużego przedsiębiorstwa handlowego i stał się jednym z najbogatszych kupców gdańskich. Przedsiębiorczy i ruchliwy, odbył K. w l. 1785–6 podróże do Holandii i Anglii, w 1802–3 do Francji i Anglii; podróże te okazały się bardzo owocne dla firmy. Będąc już samodzielnym właścicielem, nawiązał K. kontakty handlowe z Buenos Aires, a z Niemiec południowych sprowadzał poszukiwany i ceniony adamaszek.

Jako jeden z czołowych przedstawicieli kupiectwa gdańskiego, wraz z Abrahamem Ludwikiem Muhl i Korneliusem von Almonde, usiłował przedstawić Napoleonowi w r. 1807, w związku z nałożoną na miasto kontrybucją, bardzo trudną sytuację kupiectwa gdańskiego. Starał się również przyjść miastu z pomocą przez zorganizowanie kasy obywatelskiej dla pokrycia francuskich żądań. Pomysł ten jednak nie znalazł poparcia w szerszych kręgach kupiectwa gdańskiego. W trosce o miasto i jego zubożałych przez okres wojny mieszkańców zebrał K. dla zniszczonego Gdańska 5 000 funtów w Londyńskim City (1813). W czasie podróży kupował książki, obrazy, sztychy, rysunki; szczególnie cenne były obrazy i rysunki mistrzów staroholenderskich.

Zbiory te przekazał K. miastu pod warunkiem utworzenia instytutu kształcącego młodych handlowców, który pod nazwą Akademii Handlowej został powołany do życia w r. 1832. Zbiory przekazane miastu (ok. 350 obrazów, 1 950 akwareli i rysunków, ok. 11 000 sztychów) stały się podstawą i fundamentem Muzeum Miejskiego, do którego włączono również część biblioteki K-a z zakresu historii sztuki. W r. 1833 zbiory sztuki udostępniono publiczności, a w 1872 znalazły one pomieszczenie w budynku poklasztornym franciszkanów (obecna siedziba Muzeum Pomorskiego). Książki z innych dziedzin wiedzy zostały przekazane nowo otwartej Akademii Handlowej, a po jej zlikwidowaniu weszły do zbiorów Biblioteki Miejskiej (obecnie Biblioteka Gdańska PAN), zachowując swą przynależność proweniencyjną. K. interesował się również rozwojem sztuki teatralnej i był inspiratorem budowy gdańskiego teatru (1798–1801).

K. żonaty był dwa razy: z Marią von Almonde (6 IX 1791), po raz drugi z Henryką Lawinią Wagenfeld (16 X 1798); w małżeństwach bezdzietny, miał jednak 2 synów naturalnych: Karola i Augusta, którym dał swe nazwisko i ustanowił ich swymi spadkobiercami. Zmarł 24 X 1814 r. w Gdańsku.

 

Altpreuss. Biogr.; Zernecke W. F., Neuester Wegweiser durch Danzig, Danzig 1843; – Erster Jahresbericht der Handels-Akademie zu Danzig, Hrsg. v. F. Höpfner, Danzig 1833; Reychman K., Ex-Librisy Gdańskie, W. 1928; Secker H. F., Die städtische Gemäldegalerie, Danzig 1913; Völkel O., J. K. und die Gründung und Entwicklung der Handels-Academie, Festschrift der Handels-Academie, Danzig 1882; – WAP w Gd.: rkp. 300,60/7, 300,92/65; B. Gdań. PAN: rkp. 44 i 56 in Oe 82 8°.

Maria Pelczarowa

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.