Biogram Postaci z tego okresu
 Janusz Korczak (właściwie Henryk Goldszmit)      Henryk Goldszmit

Janusz Korczak (właściwie Henryk Goldszmit)  

 
 
ok. 1879 - 1942
Biogram został opublikowany w latach 1959-1960 w VIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
Biogram naukowy jest dostępny wyłącznie w drukowanej wersji PSB. Zapraszamy do zapoznania się z innymi dostępnymi materiałami.
 
 
 

  

 
 

Kalendarium

1878

22 VII

rodzi się w spolonizowanej rodzinie, jego pradziad był szklarzem, dziadek lekarzem, a ojciec, Józef Goldszmit, znanym warszawskim adwokatem, matka  Cecylii z domu Gębicka
1886

rozpoczyna  naukę w szkole początkowej Augustyna Szmurły przy ulicy Freta
1891

uczęszcza do Gimnazjum Praskiego przy ulicy Brukowej, róg Namiestnikowskiej, w którym nauka odbywa się w języku rosyjskim, uczy się przeciętnie, raz nawet powtarza klasę
1896

jeszcze w czasach gimnazjalnych,  debiutuje w tygodniku humorystyczno-satyrycznym „Kolce”, jako autor humoreski „Węzeł gordyjski”, dotyczącej wychowania dzieci., współpracuje aż do 1904 roku
1898

bierze udział w konkursie literackim im. Ignacego Paderewskiego dramat „Którędy?”, który pisze pod pseudonimem „Janasz Korczak”, zaczerpniętym z tytułu powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego
zdaje maturę i zapisuje się na Wydział Lekarski Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, studiuje sześć lat, bo pierwszy rok powtarza  
1899

jedzie do Szwajcarii, aby dokładnie zapoznać się z myślą i działalnością Johanna Heinricha Pestalozziego, twórcy nowożytnego systemu i metody nauczania początkowego, zwanego ojcem szkoły ludowej
1900

zostaje słuchaczem tajnego „Uniwersytetu Latającego”
1901

w czasie studiów powstaje jego pierwsza powieść „Dzieci ulicy”
1902

rozpoczyna działalność w „Towarzystwie Czytelni Bezpłatnych”
1904

jest zatrudniony jako wychowawca dzieci żydowskich w ośrodku wakacyjnym „Michałówka”, pracuje też tam w 1907 roku
nawiązuje współpracę z tygodnikiem „Głos”, zajmującym się problematyką naukowo – literacką oraz społeczno – polityczną, publikuje w nim artykuły poświęcone dzieciom zaniedbanym i zdeprawowanym, a także reformie nauczania i wychowania
1905

czerwiec

zostaje powołany do armii rosyjskiej w wojnie rosyjsko-japońskiej i wyjeżdża na Daleki Wschód, gdzie jako lekarz służy w pociągu sanitarnym

pracuje jako wychowawca podczas kolonii dla chłopców chrześcijańskich w „Wilhelmówce”

23 III

otrzymuje dyplom lekarza i podejmuje pracę w żydowskim Szpitalu dla Dzieci im. Bersonów i Baumanów przy ulicy Śliskiej 51, leczy tam bezpłatnie
1906

marzec

wraca do Warszawy, ukazuje się jego powieść „Dziecko salonu”, krytykująca mieszczańskie metody wychowawcze, przyniosła mu rozgłos i uznanie
1907

wyjeżdża do Berlina  w celu pogłębienia swojej wiedzy i praktyki w dziedzinie pediatrii
1909

jedzie do Paryża i bierze udział w wykładach z pediatrii i pedagogiki, ogląda szpitale dziecięce i zakłady zajmujące się terapią i edukacją najmłodszych 
1910

dzięki zdobyciu doświadczenia w pracy pedagogicznej na koloniach w 1905 roku wydaje „Mośki, Joski, Srule” oraz piszę „Józki, Jaśki i Franki”, którą wyda rok później
1911

przebywa w Londynie, zwiedza placówki oświatowo – wychowawcze
1912

zostaje współzałożycielem i dyrektorem Domu Sierot dla dzieci żydowskich wybudowanego u zbiegu ulic Krochmalnej i Karolkowej, razem ze Stefanią Wilczyńską, pełniącą funkcję naczelnej wychowawczyni, pracują bez wynagrodzenia, jednocześnie odchodzi ze Szpitala
1914

zostaje powołany do wojska rosyjskiego i służy jako ordynator polowy szpitala wojskowego na Ukrainie
1917

przyjeżdża do Kijowa i podejmuje pracę lekarza pediatry w przytułkach dla dzieci ukraińskich oraz psychologa w polskim przedszkolu, poznaje Marię (Marynę) Falską, z którą później współpracuje
1918

czerwiec

wraca do Polski
1919

współtworzy w Pruszkowie wraz z Marią Falską „Nasz Dom”, placówkę przeznaczoną dla dzieci polskich

01 VI

zostaje awansowany do stopnia majora rezerwy w korpusie sanitarnym lekarzy Wojska Polskiego
1920

pełni służbę lekarską w Wojsku Polskim w czasie wojny polsko-bolszewickiej w zmilitaryzowanych szpitalach w Łodzi, Szpitalu Ujazdowskim i na Kamionku w Warszawie

zaraża się tyfusem, w domu opiekuje się nim matka, która sama zapada na tyfus i umiera
ukazuje się jego najważniejsza praca pedagogiczna „Jak kochać dzieci”
1921

realizuje swój plan koloni letnich dla dzieci z Domu Sierot, Towarzystwo „Pomoc dla Sierot” otrzymuje w darze ziemie z budynkami w gminie Wawer, powstaje kolonia zwana „Różyczką”
1923

publikuje „Króla Maciusia I”
jako oficer rezerwowy zostaje na rok przydzielony do 1 Batalionu Sanitarnego w garnizonie Warszawa
1926

09 X

zakłada pierwsze i jedyne czasopismo dla dzieci i młodzieży „Mały Przegląd”, które będzie się ukazywać do 1939 roku
1929

prowadzi na zlecenie Studium Pracy Społeczno-Oświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej cykl wykładów pt. „Społeczeństwo dziecięce”
1932

wyprowadza się z domu sierot i mieszka z siostrą, wtedy też pracuje jako biegły sądowy w sprawach dzieci przy Sądzie Okręgowym oraz referent pism zagranicznych dla Kasy Chorych
1934

jedzie do Palestyny, odwiedza przyjaciół, byłych współpracowników i wychowanków, powraca tam w 1936 roku
1935

rozpoczyna współpracę z Polskim Radiem, w którym pod pseudonimem „Stary Doktor” prowadzi oryginalne w formie i treści pogadanki dla dzieci, pisze też dla czasopism m.in. „Robotnik”, „Opieka Społeczna”, również tych wydawanymi w języku hebrajskim
1937

zostaje odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury
1942

18 VII

wybiera tekst, który jak mówi, ma przygotować dzieci do godnej i świadomej śmierci, dlatego w Domu Sierot odbywa się przedstawienie sztuki Rabindranatha Tagore „Poczta”, jest przygotowane i odegrane przez dzieci

22 VII

władze niemieckie rozpoczynają akcję likwidacji warszawskiego getta

05 VIII

wraz z wieloletnią współpracowniczką Stefanią Wilczyńską i swoimi wychowankami z Domu Sierot zostają doprowadzeni na Umschlagplataz, skąd zostają wywiezieni do obozu zagłady w Treblince

07 VIII

ginie w Treblince
1947

20 VI

zostaje odznaczony pośmiertnie „za wybitne zasługi na polu opieki nad dzieckiem” Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Sfinansowano ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.
Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
FINA
Narodowe Archiwum Cyfrowe
NAC
Wydawcą Polskiego Portalu Biograficznego jest Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
All Rights Reserved 2017 Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Wersja: 1.0.0
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.