Biogram Postaci z tego okresu
 Stanisław Szembek      Stanisław Szembek, Prymas Polski. Portret w zbiorach Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie. Źródło kopii cyfrowej: Kuria Metropolitalna w Gnieźnie.
Biogram został opublikowany w XLVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2012-2013.
 
 
 
Spis treści:
 
 
Biogram naukowy jest dostępny wyłącznie w drukowanej wersji PSB. Zapraszamy do zapoznania się z innymi dostępnymi materiałami.
 
 
 

Poniższa nota biograficzna pochodzi z Pocztu Prymasów Polski opublikowanego przez Kurię Metropolitalną w Gnieźnie na stronie www.prymaspolski.pl.

 

Stanisław Szembek

 

Syn Franciszka, kasztelana kamienieckiego i Zofii z Pieniążków h. Odrowąż, urodził się w 1650 r. we wsi Morawica. Początkowo studiował w Krakowie pod kierunkiem Mikołaja Zalaszowskiego, znanego prawnika, jednak ojciec miał wobec Stanisława inne plany i wysłał go na dwór Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Wkrótce jednak Stanisław wybrał stan duchowny, ukończył teologię i przyjął święcenia kapłańskie. Dla pogłębienia studiów wyjechał do Rzymu, gdzie uzyskał doktorat obojga praw. Po powrocie do Polski otrzymał kanonię przemyską, a w 1678 r. krakowską i archidiakonat zawichojski. Dzięki życzliwości biskupa Jana Małachowskiego, w 1690 r. został jego biskupem pomocniczym w diecezji krakowskiej, a jednocześnie wikariuszem generalnym i oficjałem tej diecezji. Pełniąc te godności, asystował przy koronacji Augusta II w 1697 r., a dwa lata później król uczynił go opatem komendatoryjnym w Mogile. Po śmierci bp. Jana Małachowskiego kapituła krakowska wybrała Szembeka na administratora sede vacante. Również z nominacji królewskiej w 1700 r. Szembek został biskupem włocławskim, w tym czasie dość często przebywał w otoczeniu królewskim, m.in. w 1702 r. towarzyszył królowi w czasie pobytu w Krakowie, a następnie, po klęsce Augusta II pod Kliszowem, wywiózł klejnoty i Archiwum Koronne na Śląsk, a później do Ołomuńca. Za wierność królowi dość szybko doczekał się jego wdzięczności, kiedy po śmierci kard. Radziejowskiego, będąc jeszcze w Ołomuńcu, dowiedział się, że otrzymał królewską nominację na arcybiskupa gnieźnieńskiego. Będąc stronnikiem saskim Prymas był zmuszony pod koniec 1707 r. ponownie opuścić kraj na blisko dwa lata. Schronienie znalazł w Opawie i Ołomuńcu. Do Warszawy zjechał dopiero w styczniu 1710 r. W lutym tegoż roku, na sejmie w Warszawie, król dziękował Prymasowi za wierność i poświęcenie. Szembek także w kolejnych latach stał przy Auguście, m.in. nie akceptując konfederacji tarnogrodzkiej w 1715 r. Uczestniczył także w ratyfikacji traktatu między królem a konfederatami w 1717 r., na tzw. sejmie niemym. Prymas wziął też udział w sejmie grodzieńskim w 1718 r., który wzywał cara Piotra I do wycofania wojsk z Polski, jednak jako senator, wraz z innymi biskupami, wystąpił przeciwko udziałowi chłopów z dóbr kościelnych w obronie kraju w ramach uchwalonego wówczas pospolitego ruszenia. Stanisław Szembek zmarł w Skierniewicach 3 sierpnia 1721 r., pochowano go w katedrze gnieźnieńskiej 14 września pod posadzką kaplicy Bożego Ciała.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Sfinansowano ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.
Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
FINA
Narodowe Archiwum Cyfrowe
NAC
Wydawcą Polskiego Portalu Biograficznego jest Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
All Rights Reserved 2017 Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Wersja: 1.0.0
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.