Biogram Postaci z tego okresu
 Tymoteusz Gorzeński h. Nałęcz      Tymoteusz Gorzeński, Prymas Polski. Portret znajdujący się w zbiorach Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie. Źródło kopii cyfrowej: Kuria Metropolitalna w Gnieźnie.

Tymoteusz Gorzeński h. Nałęcz  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1959-1960 w VIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
Biogram naukowy jest dostępny wyłącznie w drukowanej wersji PSB. Zapraszamy do zapoznania się z innymi dostępnymi materiałami.
 
 
 

Poniższa nota biograficzna pochodzi z Pocztu Prymasów Polski opublikowanego przez Kurię Metropolitalną w Gnieźnie na stronie www.prymaspolski.pl.

 

Tymoteusz Gorzeński

 

Syn pułkownika wojsk koronnych Franciszka Salezego oraz Anny z Deręgowskich, urodził się 24 marca 1743 r. w Rybowie k. Wągrowca. Naukę teologiczną zdobywał najpierw w Seminarium Księży Misjonarzy na Stradomiu, gdzie przebywał do 1765 r., następnie udał się na studia prawnicze do Rzymu, zakończone w 1775 r. Jedynie uzupełniający charakter miały już nauki pobierane na Uniwersytecie Wileńskim, sfinalizowane uzyskaniem doktoratu teologii w 1787 r. Jeszcze w 1763 r. instalował się na kanonię poznańską. Po wyjeździe do Rzymu, w 1767 r. przyjął w bazylice laterańskiej święcenia kapłańskie. Tego samego roku wystarał się także o kanonię krakowską. Po powrocie do kraju dzielił czas między aktywność państwową i kościelną. W ramach tej pierwszej uzyskał w 1781 r. stanowisko referendarza koronnego. Na polu kościelnym od 1788 r. dane mu było natomiast sprawować funkcję ostatniego kanclerza księstwa siewierskiego. Wypełniał również obowiązki jednego z kuratorów popadłego w obłęd biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka. Sakrę biskupią uzyskał w 1790 r. wraz z objęciem biskupstwa smoleńskiego, sprawowanego do czasu przekazania mu w 1806 r. przez króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III diecezji poznańskiej, którą ostatecznie objął dopiero w 1809 r. Za sprawą bulli De salute animarum z 16 lipca 1821 r. i nominacji królewskiej przekazano mu arcybiskupstwo gnieźnieńskie i poznańskie. Paliusz uzyskał jednak dopiero 30 lipca 1822 r. Polityczna działalność Gorzeńskiego upłynęła pod znakiem wspierania poczynań króla Stanisława Augusta, w uznaniu za co uzyskał w 1781 r. Order Świętego Stanisława, natomiast w 1785 r. Order Orła Białego. Uczestniczył w obradach Sejmu Wielkiego, wchodził także w skład grona konstruktorów Konstytucji Trzeciomajowej. Gorzeńskiemu pierwszemu odmówiono prawa posługiwania się tytułem prymasowskim oraz książęcym. Jego ranga zatem, najpierw jako hierarchy poznańskiego, później zaś gnieźnieńskiego i poznańskiego, zdewaluowała się na tyle, że aktywność arcybiskupa ogniskowała się wokół uregulowania struktur kościelnych po upadku I Rzeczypospolitej. W 1810 r. jako biskup poznański zreformował kształt kapituły, redukując znacznie liczbę prebend. Unormował m.in. kwestie stosunków finansowych proboszczów i ich wikariuszy oraz przyczynił się do obniżenia wymogów państwowych egzaminów maturalnych, zwiększając tym samym zaplecze kleryków w seminariach duchownych. Aktywność hierarchy uwidoczniła się również w systematycznie odbywanych wizytacjach w latach 1810–1818. Zadanie wcielenia w życie postanowień papieskiej bulli z 1821 r. przerosło, niestety, możliwości arcybiskupa i przeszło na jego następcę. Prymas zmarł 20 grudnia 1825 r., pochowano go poznańskiej katedrze, serce złożono natomiast w katedrze w Gnieźnie.

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Sfinansowano ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.
Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
FINA
Narodowe Archiwum Cyfrowe
NAC
Wydawcą Polskiego Portalu Biograficznego jest Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
All Rights Reserved 2017 Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Wersja: 1.0.0
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.