Achilles Ratti jako Pius XI będzie sprawował posługę papieską przez prawie cały okres międzywojenny. Podczas 17-letniego pontyfikatu wyda 18 encyklik i wykreuje 76 kardynałów, pół tysiąca błogosławionych i 33 świętych, m.in. Andrzeja Bobolę.
Ratti był synem fabrykanta jedwabiu z Mediolanu. Studiował w Rzymie, gdzie uzyskał 3 doktoraty. Potem wrócił do Mediolanu i pracował w Bibliotece Ambrozjańskiej. Prowadził badania w czołowych ośrodkach europejskich. Poza pasją naukową był też zapalonym alpinistą.
W kwietniu 1918 roku został mianowany przez papieża Benedytka XV wizytatorem apostolskim w Polsce i na Litwie, co miało wymiar symboliczny, bo Polski nie było wtedy jeszcze na mapach. Odcisnął głęboki ślad na naszej historii. To on przewodniczył posiedzeniu Konferencji Episkopatu Królestwa Polskiego, która powołała do życia Uniwersytet Katolicki w Lublinie. Po uzyskaniu niepodległości został w połowie 1919 roku podniesiony do rangi nuncjusza apostolskiego w Polsce. Sakry biskupiej udzielił mu metropolita warszawski Aleksander Kakowski w archikatedrze św. Jana w Warszawie. Świadkami jego konsekracji byli naczelnik państwa marszałek Józef Piłsudski oraz przedstawiciele najwyższych władz politycznych i duchownych. Nuncjusz zdobył serca Polaków swoją niezłomną postawą w okresie nawały bolszewickiej. Podczas Bitwy Warszawskiej, kiedy dyplomaci pośpiesznie opuszczali stolicę, on pozostał, jako jedyny przedstawiciel dyplatyczny poza ambasadorem Turcji. Zapisał wtedy: "Zdaję sobie doskonale sprawę z wagi położenia, ale dziś rano odprawiając mszę świętą, ofiarowałem swe życie Panu Bogu i jestem gotów na wszelką możliwość". Postawa nuncjusza miała wymiar wręcz heroiczny, jeśli brać pod uwagę stosunek bolszewików do duchowieństwa katolickiego. W tych najtrudniejszych dniach wieść, że nuncjusz nie opuści stolicy i będzie wśród jej obrońców do końca, ogromnie wzmocniła marale społeczeństwa.
Nuncjusz był nie tylko odważny, ale znał też doskonale sprawy Polski i regionu. Jego autorytet był tak duży, że w okresie plebiscytów został wysokim komisarzem. Jednym z przejawów wielkiego uznania dla niego było przyznanie mu przez Uniwersytet Warszawski doktoratu honoris causa. Tuż przed wyniesieniem na tron papieski kardynał Ratti, został odznaczony przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego Orderem Orła Białego.
Po śmierci Benedykta XV konklawe wybrało Rattiego na papieża. Elekt przyjął imię Piusa XI. Jako pierwszy papież od 1870 roku po koronacji udzielił błogosławieństwa Urbi et Orbi z loggi Bazyliki św. Piotra. To on doprowadzi do pojednania z Włochami i zawarcia traktatów laterańskich, na mocy których powstanie państwo Watykan. Tym samym zakończy trwający pół wieku, okres kiedy papieże byli tylko "więźniami Watykanu". To w czasie jego pontyfikatu powstanie Radio Watykan, które jest najważniejszym medium łączącym papieży że światem. Pius XI zainauguruje działalność Akcji Katolickiej i nawiąże stosunki z wieloma krajami. W 1925 roku podpisze konkordat z Polską. W swoich encyklikach potępi totalitaryzm, zarówno w wersji stalinowskiej jak i hitlerowskiej. Nie doczeka jednak najstraszniejszej w dziejach wojny wznieconej przez te dwa zbrodnicze systemy, bo umrze pół roku przed jej wybuchem.
(Na zdjęciu: Uroczystość 15.08.1919 roku z udziałem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, nuncjusza papieskiego Achillesa Ratti, szefa misji pomocy dla ofiar I wojny światowej Herberta Hoovera, premiera Ignacego Jana Paderewskiego i oficerów Wojska Polskiego. Fotografia ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.)