NATO jest do dziś najpotężniejszym paktem wojskowym w historii ludzkości. Organizacja ta powstaje w okresie zimnej wojny, kiedy państwa zachodnie obawiają się ataku ze strony Związku Sowieckiego i podporządkowanych mu państw satelickich. NATO (czyli z angielskiego North Atlantic Treaty Organization) opiera się na układzie podpisanym w Waszyngtonie 4 kwietnia 1949 roku. Porozumienie obojmuje początkowo 12 państw: Stany Zjednoczone, Kanadę i 10 krajów zachodnioeuropejskich, tj. Belgię, Danię, Francję, Holandię, Islandię. Luksemburg, Norwegię, Portugalię, Wielką Brytanią i Włochy. Umowa wchodzi w życie 24 sierpnia. Jest oparte na Karcie Narodów Zjednoczonych. Sekretariat ONZ rejestruje traktat 7 września. Traktat północnoatlantycki składa się z 14 artykułów, z których kluczowe znaczenie ma artykuł 5. Przewiduje on, że każdy atak na jednego z członków Organizacji będzie traktowany przez pozostałe państwa członkowskie jako atak na nie same. Strony zgadzają się, że jeśli nastąpi na nie zbrojna napaść, to każda z nich udzieli pomocy napadniętemu państwu, podejmując niezwłocznie konieczne działania, włącznie z użyciem siły zbrojnej. Artykuł ten nie zostanie zastosowany w okresie zimnej wojny. Po raz pierwszy wykorzystają go dopiero Stany Zjednoczone po zamachu z 11 września 2001 r. W późniejszym okresie do 12 państw założycieli NATO dojdzie dalsze 17 państw, tak że obecnie Organizacja liczy 29 państw, w tym Polskę. W sumie kraje te mają ponad 3,5 mln etatowych żołnierzy. Państwa NATO dysponują miażdżącym potencjałem broni konwencjonalnej i niekonwencjonalnej. Początkowo jedynym państwem NATO, które posiadało broń jądrową były Stany Zjednoczone. W chwili powstania sojuszu było to 235 bomb atomowych. Na początku XXI wieku państwa NATO miały w swoich arsenałach ponad 11 tys. ładunków jądrowych.

W tym czasie, kiedy powstaje NATO, w innych krajach, tych pod władzą Moskwy, trwa implementacja komunizmu. Namiestnik Kremla w Polsce, Bolesław Bierut, odsuwa od stanowisk rządowych Władysława Gomułkę i innych towrzyszy z "odchyleniem prawicowo-nacjonalistycznym". Proces sowietyzacji obejmuje wszystkie dziedziny życia, w tym w tym naukę i sztukę. W styczniu 1949 roku na zjeździe literatów w Szczecinie przyjęte zostaje, że w literaturze winien obowiązywać realizm socjalistyczny. W lutym socrealizm przyjęli plastycy, w czerwcu aktorzy, w sierpniu kompozytorzy, w listopadzie filmowcy. W połowie roku, kiedy rusza budowa Nowej Huty, na Konferencji Architektów Partyjnych proklamowany zostaje socrealizm w architekturze. Dla zasłużonych w kształtowaniu czerwonego ładu ustanowiono nowe odznaczenia państwowe: Order Budowniczych Polski Ludowej i Order Sztandaru Pracy. Pierwsze nadanie tych orderów nastąpiło w najważniejszym dla komunistów dniu roku - w Narodowe Święto Odrodzenia Polski, obchodzone 22 lipca, na pamiątkę rocznicy ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w 1944 roku. Fakt, że manifest ten został przygotowany w Moskwie na polecenie Józefa Stalina i osobiście przez niego zatwierdzony, nie umniejszał w oczach polskich stalinowców rangi tego aktu, a przeciwnie, nadawał zapewne temu manifestowi ponadnadnaturalny wymiar. Do Orderu Budowniczych Polski Ludowej przyjętych zostaje w pierwszej turze osiem osób, są to głównie przodownicy pracy na czele z Wincentym Pstrowskim (pośmiertnie), ale odznaczono także gen. Karola Świerczewskiego (też pośmiertnie) czy Ksawerego Dunikowskiego. W pierwszej partii przyjętych do Orderu Sztandaru Pracy są m.in.: pisarze Igor Newerly, Gustaw Morcinek, Zofia Nałkowska i Jerzy Andrzejewski. Kiedy system totalitarny zamyka się i świat dzielił się na trwałe na dwa wrogie światy – na swoje nieszczęście Polska znajduje się wbrew własnej woli po tej niebezpiecznej, czerwonej stronie żelaznej kurtyny.

Na fotografii: amerykański lotniskowiec Midway, wprowadzony do służby w październiku 1945 roku, podczas ćwiczeń w 1952 roku. Zdjęcie wykonane przez fotografa U. S. Navy w 1952 roku, ze zbiorów National Archives.