Afera Watergate nabiera w Stanach Zjednoczonych siły huraganu. Wiosną badający sprawę prokurator Leon Jaworski, wspólnie z Komisją Sprawiedliwości Izby Reprezentantów, żąda wydania taśm z Białego Domu. Prezydent Nixon nagrywał bowiem wszystkie rozmowy w Gabinecie Owalnym i teraz te taśmy miały być dowodem, czy prezydent wiedział o działaniach włamywaczy do biur Partii Demokratycznej. Prokurator przygotowuje wniosek o impeachment. Prezydent odmawia wydania wszystkich taśm, wobec czego Jaworski odwołuje się do Sądu Najwyższego. W maju Komisja Sprawiedliwości rozpoczyna przesłuchania. Dzięki wielu głosom republikańskim Komisja wnosi o oskarżenie prezydenta w związku z włamaniem i jego tuszowaniem przy użyciu organów federalnych oraz o łapownictwo, składanie fałszywych zeznań, naruszenie Konstytucji  oraz odmowę wykonania poleceń sądu. W lipcu Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku Jaworskiego i nakazuje prezydentowi wydanie taśm. Aby uniknąć oskarżenia i procesu w Kongresie, prezydent ustępuje z urzędu. W wygłoszonym 8 sierpnia orędziu przyznaje się do niewłaściwych osądów i stwierdza, że ustępuje ze stanowiska, gdyż stracił poparcie w Kongresie.  Funkcje prezydenta obejmuje Gerald Ford, który miesiąc później udziela Nixonowi nadzwyczajnego aktu łaski, co uniemożliwia postawienie ex-prezydenta przed sądem. Watergate jest najgłośniejszą aferą polityczną świata zachodniego, ale nie jedyną. Wcześniej do dymisji musi podać się kanclerz RFN Willy Brandt po wykryciu w jego urzędzie wschodnioniemieckiego szpiega. Nowym kanclerzem RFN zostaje Helmut Schmidt.

Zupełnie z innymi problemami borykają się przywódcy po drugiej stronie Żelaznej Kurtyny. Władze sowieckie wciąż twardą ręką trzymają totalitarny system. W lutym wybitny pisarz i obrońca praw człowieka Aleksander Sołżenicyn zostaje aresztowany i wydalony z kraju. Pięć miesięcy wcześniej KGB skonfiskowało rękopis jego „Archipelagu Gułag”, więc pisarz zezwolił na publikację swego dzieła w Paryżu. Jego niezależność wywołuje ostre reakcje władz. Organizowane są przeciw niemu kampanie „spontanicznych” protestów i oświadczeń. Prokuratura wzywa pisarza na przesłuchanie, a gdy ten nie stawia się, zostaje aresztowany. Sowieckie władze mają jednak twardy orzech do zgryzienia, bo – normalne w takiej sytuacji - wysłanie autora do łagru, nadałoby jego „Archipelagowi Gułag” ogromnego rozgłosu na całym świecie. Prezydium Rady Najwyższej wydaje więc tylko dekret pozbawiający Sołżenicyna sowieckiego obywatelstwa i nakazuje wydalenie go z kraju. Laureat Nobla zostaje natychmiast wysłany samolotem do RFN. Styl traktowania intelektualistów i opinii publicznej na Wschodzie diametralnie różni się od standardów zachodnich.

Tymczasem w PRL władze przygotowują się z rozmachem do rocznicy 30-lecia Polski Ludowej. W lutym Rada Państwa pod przewodnictwem Henryka Jabłońskiego wydaje dekret o ustanowieniu specjalnego Medalu 30-lecia Polski Ludowej. Tydzień później nad obchodami obraduje XIII Plenum KC PZPR z Edwardem Gierkiem na czele. Jednym z członków tego kierowniczego ciała jest m.in. premier Piotr Jaroszewicz. Jeszcze tego samego miesiąca przy KC PZPR powołany zostaje Instytut Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu. W połowie roku Sejm, którego marszałkiem jest Stanisław Gucwa, uchwala obowiązujący do dziś Kodeks Pracy. Przed świętem Polski Ludowej Sejm przyjmuje ustawę o amnestii. Z okazji 30. rocznicy komunizmu w Polsce wizytę składa nad Wisłą sam Leonid Breżniew. Edward Gierek odznacza go w Sali Kolumnowej Sejmu Krzyżem Wielkim Orderu Virtuti Militari. W okresie 30-lecia PRL otwartych zostaje szereg ważnych inwestycji. W maju ukończono budowę masztu radiowego w Konstantynowie koło Gąbina o wysokości ponad 646 metrów, który staje się najwyższą budowlą na świecie. W lipcu uruchomiono tam Radiowe Centrum Nadawcze o mocy 2 000 kW, dzięki czemu sygnał Program I Polskiego Radia jest słyszany w całej Europie. Tuż przed komunistycznym świętem oddany zostaje do użytku nowoczesny Port Północny w Gdańsku. Uruchomiono też zegar na Wieży Zygmuntowskiej odbudowanego Zamku Królewskiego w Warszawie. W samo święto 22 lipca uroczyście otwarto Trasę Łazienkowską w Warszawie. W sierpniu rusza w Gdyni budowa Trasy im. Eugeniusza Kwiatkowskiego. W październiku w Psarach rozpoczyna pracę pierwsza naziemna stacja łączności satelitarnej.

Połowa roku jest też tryumfalnym okresem polskiej piłki nożnej. Reprezentacja narodowa, trenowana przez Kazimierza Górskiego, świetnie radzi sobie na X Mistrzostwa Świata w RFN. Polacy pokonują kolejno: Argentynę, Haiti, Włochy, Szwecję, Jugosławię i przegrywają dopiero w półfinale z reprezentacją gospodarzy, którzy zostaną mistrzami świata. W meczu o trzecie miejsce Polska pokonuje Brazylię, a królem strzelców turnieju zostaje Grzegorz Lato. W czasie kiedy trwa Mundial, nasza lekkoatletka Irena Szewińska ustanawia rekord świata w biegu na 400 m., jako pierwsza w dziejach kobieta pokonuje ten dystans w czasie poniżej 50 s.  

Jest to kolejny bogaty rok dla polskiego filmu. W maju na ekrany wchodzi komedia „Nie ma mocnych” Sylwestra Chęcińskiego, która jest kontynuacją losów bohaterów filmu „Sami swoi”. Grają w niej Wacław Kowalski, Władysław Hańcza, Anna Dymna, Andrzej Wasilewicz. W czerwcu odbyła się premiera komedii Tadeusza Chmielewskiego „Wiosna, panie sierżancie”, z Józefem Nowakiem, Małgorzatą Pritulak, Tadeuszem Fijewskim i Tadeuszem Kwintą. We wrześniu wchodzi na ekrany „Potop” Jerzego Hoffmana, według powieści Henryka Sienkiewicza. W tej historycznej superprodukcji grają m.in.: Daniel Olbrychski, Małgorzata Braunek, Tadeusz Łomnicki, Kazimierz Wichniarz, Władysław Hańcza, Leszek Teleszyński, Ryszard Filipski, Franciszek Pieczka, Krzysztof Kowalewski, Stanisław Jasiukiewicz, Wiesław Gołas, Piotr Pawłowski, Leon Niemczyk. Film uzyskuje entuzjastyczne recenzje krytyków i widzów - w kinach obejrzy go ponad 27 milionów osób. Film otrzyma liczne nagrody, w tym przyznane po raz pierwszy Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Zdobywa też nominację do Oskara w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego.  

W telewizji w tamtym czasie można zobaczyć po raz pierwszy serial Janusza Passendorfera „Janosik”, o przystojnym karpackim rozbójniku, którego gra Marek Perepeczko. Poza nim niezapomniane kreacje tworzą: Ewa Lemańska, Bogusz Bilewski, Witold Pyrkosz, Marian Kociniak i Mieczysław Czechowicz. Publiczność pokocha zabawne dialogi z serialu, szczególnie przekomarzanie się Kwiczoła i Pyzdry. Wiele kwestii z filmu wejdzie do języka potocznego.   

Na fotografii: Prezydent Richard Nixon podczas przemówienia do narodu 29 kwietnia 1974 r. W tle widoczne są transkrypcje rozmów z taśm, nagrywanych podczas rozmów w Białym Domu. Fotografia: National Archives&Records Administration.

TŚ.