Pierwsze, znakomite rezultaty przynosi akcja Wirtualny Pomnik Niepodległej, prowadzona przez Polski Portal Biograficzny biogramy.pl w ramach Programu Wieloletniego „Niepodległa”. W setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości chcemy udostępnić nasz portal osobom, rodzinom, stowarzyszeniom czy instytucjom, które zechciałyby podzielić się z nami materiałami związanymi z osobami zasłużonymi dla Polski w tym okresie. [...]

Pierwsze, znakomite rezultaty przynosi akcja Wirtualny Pomnik Niepodległej, prowadzona przez Polski Portal Biograficzny biogramy.pl w ramach Programu Wieloletniego „Niepodległa”. W setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości chcemy udostępnić nasz portal osobom, rodzinom, stowarzyszeniom czy instytucjom, które zechciałyby podzielić się z nami materiałami związanymi z osobami zasłużonymi dla Polski w tym okresie.

Chodzi zarówno o osoby które już mają swoje biogramy w Polskim Słowniku Biograficznym czy w naszym portalu, takie których biogramy mają być dopiero dodane, czy też nawet osoby mniej znane ale takie dla których zachowała się interesująca ikonografia, nagrania czy może nawet filmy.

Napłynęły już pierwsze materiały od naszych czytelników, które prezentujemy poniżej, zachęcając wszystkich by zechcieli przyłączyć się do tej akcji, pozwalającej zachować pamięć o naszych przodkach walczących sto lat temu o odrodzenie państwa polskiego i jego odbudowę. Cyfrowe kopie pamiątek z tego okresu przyjmujemy pod adresem WPN@fina.gov.pl

Czytaj dalej Zwiń tekst
Wszystkie kolekcje (1)
Autorem kolekcji jest: PPB
 

Jest rok 1905. Wojna wybuchnie dopiero za 9 lat. Ale na tym idyllicznym zdjęciu obok rosyjskiego munduru jest też conajmniej troje uczestników patriotycznej konspiracji młodzieży polskiej w znajdującym się pod rosyjskim zaborem Żytomierzu. I aż dwie z tych trzech osób to kobiety!

 

Zofia Katarzyna Ceceniowska to najstarsza z siódemki rodzeństwa Ceceniowskich, których postanowiiliśmy włączyć do Wirtrualnego Pomnika Niepodległej. Ich zaangażowanie w sprawę odzyskania przez Polskę niepodległości a potem w umacnianie odzyskanej państwowości, różnorodne losy mające swój początek we wspólnej uczniowskiej konspiracji w Żytomierzu, wszystko to razem sprawia że historia tego rodzeństwa to w pewnym sensie historia tamtego pokolenia.

Zofia Katarzyna, choć zaangażowana w konspirację czasu zaborów i pomoc Polskiej Organizacji Wojskowej w czasie wojny polsko-bolszewickiej, nie włączyła się potem, w odróżnieniu od swoich braci, w aktywną pracę na rzecz państwa, jako że jej studia na Uniwersytecie Jagiellońskim przerwała postępująca choroba oczu która z czasem doprowadziła do całkowitej utraty wzroku. Wiodła spokojne życie przy matce.

Jednak historia upomniała się nią Zofię Katarzynę Ceceniowską jeszcze raz, gdy w roku 1940 została, wraz z innymi członkami rodziny, wywieziona przez okupacyjne władze sowieckie w głąb Związku Sowieckiego. Zwolniona na mocy amnestii wyszłaby zapewne ze Związku Sowieckiego z Armią Andersa gdyby nie wycieńczenie i tyfus, na który zmarła w roku 1941 w Iliczówce, w dzisiejszym Kirgistanie.

W roku 2012 prawnuk jednego z jej braci dotarł w to miejsce. Niestety nie udało się już ustalić dokładnego miejsca pochówku Zofii Katarzyny Ceceniowskiej. To własnie p. Andrzejowi Łochowskiemu, prawnukowi Roberta Ceceniowskiego, zawdzięczamy to zdjęcie.

Podobne początki – w młodzieńczej konspiracji – ma życiorys polityczny Krzysztofa Niemirowicza-Szczytta. Studiując w Petersburgu angażował się w działania Związku Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej i Centralnego Komitetu Młodzieży Polskiej. Po wybuchu Rewolucji został członkiem Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego, co sprowadziło na niego aresztowanie i konieczność ukrywania się. Przedarł się do Warszawy gdzie uczestniczył w rozbrajaniu Niemców.

 

Wyniósłszy z okresu petersburskiego wiedzę matematyczną (studia matematyczno-przyrodnicze) i przeszkolenie artyleryjskie (Konstantynowska Szkoła-Artyleryjska), właśnie z tym rodzajem broni złączył swoją służbę wojskową w odradzającej się Polsce – w jednostkach artyleryjskich służył pod Lwowem, nad Berezyną, pod Borysowem. Do rezerwy przeszedł jako porucznik w roku 1922.

Odziedziczywszy po bezdzietnie zmarłym stryju majątek ziemski, zajął się pracą na roli. Łączył ją z pracą we władzach powiatu, w ministerstwie, w izbie rolniczej, i z zaangażowaniem w Kresowym Związku Ziemian oraz w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim.  Na rok przed wybuchem wojny został wybrany posłem na Sejm RP z listy Obozu Zjednoczenia Narodowego. Był sekretarzem sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych. Po inwazji sowieckiej został osadzony w więzieniu gdzie zmarł.

 

W Internetowym Polskim Słowniku Biograficznym prezentujemy jego biogram opublikowany w Polskim Słowniku Biograficznym w tomie XLVII (wydanym w latach 2010-2011). Jednak dotąd nie dysponowaliśmy żadną podobizną tej osoby. Obecnie, dzięki uprzejmości rodziny która zechciała zaangażować się w naszą akcję Wirtualny Pomnik Niepodległej, możemy po raz pierwszy do tej ciekawej biografii dodać aż dwie zachowane w zbiorach rodzinnych fotografie tej postaci.

To zdjęcie, choć nieostre i podniszczone, jest niezwykłe nie tylko dlatego że nie jest typowym studyjnym zdjęciem z tego okresu. Jest nim także dlatego że wśród pięciu przedstawionych tu lubiących gry towarzyskie mężczyzn widzimy człowieka który miał być jednym z zastępców nieobecnego Króla Polski. Kiedy w roku 1917 władze okupacyjne niemieckie i austro-węgierskie postanowiły wskrzesić Królestwo Polskie na ziemiach zajętego przez wojska obu tych imperiów dawnego Królestwa Polskiego tzw. Kongresowego, widoczny na tym zdjęciu (pierwszy z lewej) Stanisław Staniszewski miał zostać jednym z trzech Regentów – członków Rady Regencyjnej zastępującej nieobecnego Króla. Ostatecznie w miejsce na które rekomendowano Staniszewskiego jednym z Regentów został Józef Ostrowski. Zaś Stanisław Staniszewski został Ministrem Pracy i Opieki Społecznej w pierwszych rządzie powołanym przez Radę Regencyjną - w rządzie Kucharzewskiego.

 

Stanisław Staniszewski ma poświęcone sobie hasło w Polskim Słowniku Biograficznym. Hasło, w jego internetowej wersji, Polski Portal Biograficzny do tej pory ilustrował dwoma "oficjalnymi" zdjęciami Staniszewskiego. Obecnie, dzięki uprzejmości potomków jednej z pozostałych widocznych tu osób, pozyskaliśmy w ramach akcji Wirtualny Pomnik Niepodległej także i to, bardziej nieformalne zdjęcie tego zasłużonego Polaka (pochodzące z roku 1903 czyli wykonane na 14 lat przed rokiem 1917 w którym ten zasłużony działacz społeczny był wysuwany jak kandydat do Rady zastępującej nieobecnego Króla Polski.

Generał Modest Romiszewski to przykład tego jak ogromną siłę przyciągania miało odradzające się państwo polskie dla „żywiołu polskiego”, który często od głównego nurtu polskiego życia narodowego był już cokolwiek oddalony, czy raczej bardzo już wrastał w życie państwowe mocarstw zaborczych. Jego ojciec, Władysław Romiszewski, był generałem armii rosyjskiej, w tym także szefem sztabu stacjonującej na Mazowszu 6. Dywizji Piechoty w okresie Powstania Styczniowego. Matka pochodziła z książęcego gruzińskiego rodu Dżakelich. Sam Modest przeszedł całą ścieżkę nauki, służby i awansu generalskiego syna sam zostając generałem rosyjskim tuż przed wybuchem I Wojny Światowej.

 

W wojnie tej walczy po stronie rosyjskiej. W październiku 1918 zgłasza się do odradzającej się armii polskiej gdzie jako doskonale przygotowany i mający bojowe doświadczenie specjalista w dziedzinie artylerii obdarzony zostaje zaufaniem i ważnymi funkcjami, kończąc służbę jako Generalny Inspektor Artylerii przy Naczelnym Wodzu. Generał Modest Romiszewski posiada poświęcone sobie hasło w Polskim Słowniku Biograficznym ale dotąd jego internetowa wersja nie była zilustrowana żadnym wizerunkiem Generała. Obecnie, dzięki uprzejmości rodziny Romiszewskich która włączyła się w naszą akcję Wirtualny Pomnik Niepodległej, możemy po raz pierwszy zilustrować ten ciekawy życiorys udostępnionym nam zdjęciem Generała.

Eugeniusz Romiszewski, syn wspomnianego powyżej Generała Władysława Romiszewskiego, a młodszy brat Generała Modesta Romiszewskiego, był lekarzem. Ale, jakże by inaczej w tej rodzinie, lekarzem wojskowym. Ukończył Wojskową Akademię Medyczną w Petersburgu. Był lekarzem w rosyjskiej marynarce wojennej i w oficerskiej szkole lotniczej. Tak obrana specjalizacja określa także przebieg jego służby w odrodzonym wojsku polskim, którą zakończył otrzymując z chwilą przejścia w stan spoczynku stopień generała, czym dorównał i ojcu i bratu.

Czesław Romiszewski to stryjeczny brat Generałów Modesta i Eugeniusza Romiszewskich, o których powyżej. Rodzina prawdziwie oficerska. On także od maleńkości szykowany był do zawodowej służby wojskowej – uczęszczał do progimnazjum wojskowego w Jelizawietgradzie. Ukończywszy szkołę junkierską w Warszawie służył w rosyjskiej 4 Dywizji Piechoty, tej samej której szefem sztabu był swego czasu jego stryj – Generał Władysław Romiszewski. Jeszcze jako oficer rosyjski zaczął specjalizować się w wojskach ochrony pogranicza – przed wybuchem I Wojny Światowej w randze pułkownika dowodził 28. Jelizawietpolską Brygadą Straży Granicznej.

 
1 2
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.